Trung Tướng Nguyễn Đình Chiến

(Bqp.vn) - Tại Đối thoại Shangri - La lần thứ 12 diễn ra ở Xin-ga-po vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã công bố đề xuất của Việt Nam về xây dựng lòng tin chiến lược. Đề xuất này đã thu hút được sự quan tâm rất lớn của dư luận. Việc hiện thực hóa đề xuất đòi hỏi phải có sự đóng góp quan trọng của chính sách quốc phòng. Trung tướng, PGS, TS Nguyễn Đình Chiến, Viện trưởng Viện Chiến lược Quốc phòng đã khẳng định như vậy khi trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân về chính sách quốc phòng cũng như việc triển khai xây dựng lòng tin chiến lược của Việt Nam trên thực tế...

Bạn đang xem: Trung tướng nguyễn đình chiến

*

Trung tướng, PGS, TS Nguyễn Đình Chiến.

Hòa bình và hội nhập trên cơ sở giữ vững độc lập, tự chủ

- Đề nghị đồng chí cho biết, trọng tâm trong chính sách quốc phòng của Việt Nam hiện nay?

- Mục tiêu nhất quán của chính sách quốc phòng Việt Nam là duy trì môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước. Việt Nam thực hiện từng bước hiện đại hóa quân đội và tăng cường tiềm lực quốc phòng nhằm duy trì khả năng quân sự đủ mạnh để bảo vệ đất nước. Trong hiện đại hóa quân đội, Việt Nam chủ trương phát huy tinh thần độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường, dựa vào sức mình là chính, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế; đẩy mạnh phát triển công nghiệp quốc phòng, tăng cường cơ sở vật chất - kỹ thuật, bảo đảm cho các lực lượng vũ trang từng bước được trang bị hiện đại. Mặt khác, quan hệ quốc phòng giữa Việt Nam với tất cả các nước dựa trên tinh thần độc lập tự chủ, tôn trọng chủ quyền của nhau, cùng có lợi, không phương hại tới lợi ích của nước nào và đóng góp cho hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới.

Mục tiêu này đã thường xuyên được lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta đề cập và nhấn mạnh tại các diễn đàn khu vực và quốc tế. Gần đây nhất, tại Đối thoại Shangri - La 12, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã khẳng định chính sách quốc phòng của Việt Nam là hòa bình và tự vệ, thể hiện ở chủ trương nhất quán của Việt Nam là không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế, trong giải quyết các bất đồng và tranh chấp với các quốc gia khác bằng biện pháp hòa bình. Việt Nam chủ trương không tham gia các tổ chức liên minh quân sự, không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự hoặc sử dụng lãnh thổ của mình để chống lại nước khác, không liên minh với nước này để chống nước khác.

Đối với vấn đề Biển Đông, Việt Nam luôn tôn trọng chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của các nước ven biển. Việt Nam luôn chủ trương thông qua đàm phán, giải quyết một cách hòa bình mọi tranh chấp ở Biển Đông trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), Tuyên bố ASEAN về Biển Đông và Hướng dẫn thực thi DOC ký giữa các nước ASEAN và Trung Quốc, hướng tới xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), góp phần duy trì một khu vực Biển Đông hòa bình, hữu nghị và phát triển.

Thực tiễn hoạch định và thực hiện chính sách quốc phòng hòa bình và tự vệ của Việt Nam đã góp phần quan trọng vào việc duy trì hòa bình, ổn định và phát triển thịnh vượng của khu vực. Cùng với việc thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế của Việt Nam, việc thực hiện chính sách quốc phòng hòa bình và tự vệ của Việt Nam đã tạo cơ sở cho các nước ngày càng tin tưởng và phát triển quan hệ với Việt Nam.

- Chính sách quốc phòng của Việt Nam sẽ được triển khai như thế nào nhằm góp phần xây dựng lòng tin chiến lược giữa Việt Nam và các nước, thưa đồng chí?

- Như chúng ta đã biết, tại Đối thoại Shangri - La 12, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đưa ra thông điệp kêu gọi chung tay xây dựng lòng tin chiến lược nhằm xây dựng châu Á - Thái Bình Dương thành một khu vực hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển. Là một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, để góp phần xây dựng lòng tin chiến lược ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam sẽ tiếp tục thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển với chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa các mối quan hệ quốc tế, trong đó, đối ngoại quốc phòng là một bộ phận quan trọng.

Quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong công tác đối ngoại nói chung và đối ngoại quốc phòng nói riêng là giữ vững nền hòa bình, sự ổn định cùng hợp tác và phát triển. Vì vậy, trong thời gian tới, Quân đội nhân dân Việt Nam sẽ tiếp tục mở rộng và làm sâu sắc thêm quan hệ với quân đội các nước nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, củng cố lòng tin và sự gắn kết với quân đội các nước. Đẩy mạnh hợp tác với quân đội các nước trong nghiên cứu học thuật để hiểu rõ về nhau, nhất là những vấn đề liên quan đến hệ thống chính trị, văn hóa và các yếu tố khác, làm cơ sở để mở rộng quan hệ và đưa các quan hệ đi vào chiều sâu. Tiếp tục mở rộng các hình thức hợp tác với quân đội các nước, nhất là các nước láng giềng như kết nghĩa, giao lưu giữa các cơ quan, đơn vị lực lượng vũ trang; kịp thời trao đổi thông tin và xử lý các tình huống khẩn cấp; tăng cường trao đổi thăm viếng lẫn nhau giữa các nhà lãnh đạo quân sự và an ninh; thiết lập cơ chế trao đổi tin tức tình báo; định kỳ tổ chức đối thoại quốc phòng và chiến lược; tham gia các cuộc hội nghị, hội thảo… mở rộng các hình thức liên kết, hợp tác từ song phương sang đa phương.

Bên cạnh đó, quá trình ra quyết sách và thực thi chính sách quốc phòng sẽ được tăng cường công khai và minh bạch thông qua việc định kỳ bổ sung, xuất bản Sách Trắng Quốc phòng. Không những vậy, Việt Nam sẽ tích cực đẩy mạnh việc ký kết các hiệp định hợp tác song phương với các nước; tham gia các tổ chức, thể chế, diễn đàn khu vực và quốc tế; trở thành thành viên của các phong trào quốc tế; sử dụng các công cụ phục vụ xây dựng lòng tin chiến lược mà các tổ chức, cơ chế dành cho các thành viên…

5 trọng tâm hợp tác quốc phòng Việt Nam - Trung Quốc

- Đồng chí nhìn nhận thế nào đối với việc xây dựng lòng tin chiến lược giữa Việt Nam và Trung Quốc trong lĩnh vực quốc phòng?

- Nói đến việc mở rộng các hình thức hợp tác với quân đội các nước láng giềng, không thể không nhắc tới quan hệ với Trung Quốc. Mặc dù trong thời gian qua, quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Trung Quốc không ngừng phát triển về mọi mặt, mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới, nhưng quan hệ hai nước vẫn còn một tồn tại lớn là tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông. Vì vậy, việc giải quyết các vấn đề có liên quan đến biên giới trên biển có vai trò quan trọng trong việc xây dựng lòng tin chiến lược giữa hai nước, tạo môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.

Xem thêm: Lý Do Vì Sao Bôi Dầu Gấc Bị Nổi Mụn Ẩn Hiệu Quả Và An Toàn, Lý Do Vì Sao Bôi Dầu Gấc Bị Nổi Mụn

Tại Đối thoại Chiến lược Quốc phòng Việt Nam - Trung Quốc lần thứ 4 vừa qua, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng nước ta cũng đã nhấn mạnh cần xây dựng lòng tin chiến lược giữa Bộ Quốc phòng hai nước, nhìn thẳng vào những tranh chấp, những tồn tại để cùng nhau giải quyết trên cơ sở trao đổi chân thành giữa quốc gia với quốc gia và giữa hai quân đội với nhau, tôn trọng luật pháp quốc tế và bằng biện pháp hòa bình, vì một Biển Đông không tiếng súng.

Trên thực tế, đây không chỉ là nhu cầu riêng của Việt Nam mà còn là nhu cầu của công cuộc “phát triển hòa bình” của Trung Quốc. Về phần mình, Việt Nam chủ trương tiếp tục duy trì các cuộc đàm phán thương lượng để đạt được giải pháp có lợi nhất trên cơ sở lợi ích chiến lược của cả hai nước. Việt Nam sẽ nghiêm chỉnh tuân thủ luật pháp quốc tế và thực hiện Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) cũng như Thỏa thuận những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển giữa hai nước.

- Hướng hợp tác quốc phòng cụ thể giữa Việt Nam với Trung Quốc trong thời gian tới sẽ như thế nào, thưa đồng chí?

Để góp phần xây dựng lòng tin chiến lược giữa hai nước, chính sách quốc phòng của Việt Nam cần hướng vào đẩy mạnh quan hệ hợp tác quốc phòng với Trung Quốc, nhất là trên các lĩnh vực hợp tác cụ thể, bao gồm:

Một là, tăng cường trao đổi thông tin chiến lược, hợp tác nghiên cứu học thuật giữa các cơ quan chiến lược của hai quân đội, lấy đối thoại cấp Thứ trưởng Bộ Quốc phòng làm trung tâm nhằm thống nhất nhận thức chung, tạo sự đồng thuận trong hợp tác, vạch ra các hướng chiến lược cụ thể để hợp tác có hiệu quả hơn, góp phần thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác khác giữa hai quân đội.

Hai là, tăng cường hợp tác về công tác Đảng, công tác chính trị giữa hai quân đội, đặc biệt là khâu tuyên truyền, giáo dục đối với nội bộ quân đội hai nước về giao lưu công tác chính trị, giao lưu thanh niên quân đội, củng cố lòng tin và thúc đẩy hợp tác đi vào thực chất.

Ba là, tăng cường hợp tác hải quân. Hợp tác hải quân là một “điểm sáng” trong quan hệ hợp tác giữa hai quân đội, hai nước. Hải quân hai nước tăng cường giao lưu, hợp tác, thúc đẩy xây dựng đường dây điện thoại trực tiếp giữa hai quân chủng.

Bốn là, tăng cường quan hệ hợp tác biên phòng, cảnh sát biển.

Năm là, tăng cường hợp tác trong các hoạt động đa phương trong các cơ chế an ninh khu vực như: Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng (ADMM+), ASEAN +1... và trong khuôn khổ Liên hợp quốc.

Riêng đối với Viện Chiến lược Quốc phòng, với tư cách là cơ quan tham mưu cấp chiến lược về chính sách quốc phòng, sắp tới viện sẽ khẩn trương nghiên cứu, đề xuất các hình thức hợp tác phù hợp giữa viện với các viện đối tác của Quân đội Trung Quốc, trọng tâm là trao đổi đoàn; hợp tác nghiên cứu; mời nhau tham gia các hội nghị, hội thảo; trao đổi ấn phẩm và hợp tác xuất bản ấn phẩm chung... Những kế hoạch này dự kiến sẽ được bàn bạc thống nhất giữa hai cơ quan vào tháng 9 tới đây tại Bắc Kinh và chúng tôi tin tưởng điều đó sẽ thành hiện thực.